Określiłam cel

Przede wszystkim jestem matka i chcę chronić moje dzieci. Nie mam zamiaru więc budować u tych maluchów katastroficznej wizji przyszłości. Nie potrzebują tej traumy i stanów lękowych, które zaliczyłam ja i wiele innych osób z zajawką ekoaktywisty i przestraszonych perspektywą galopujących zmian klimatycznych. Moim celem jest natomiast zbudowanie w nich więzi z naturą, pokazanie jak niesamowity jest świat i, że my, ludzie, jesteśmy elementem większej całości. Ekosystemu, o który musimy wspólnie dbać, jeśli ma nam dalej służyć.

6 moich zasad wprowadzania dzieci w świat przyrody i zmian środowiska naturalnego

1. Buduję zachwyt naturą

Bo jest czym się zachwycać. Pokazuję dzieciakom, jak z ziarenka rodzi się większa roślina. Dla 6 latka to magia. Z zakopanego w ziemi ziemniaka wyrósł „krzew”, który sięga do Guciowego pępka. Syn podlewa go, nawozi, pielęgnuje. To są czary. Była jedna bulwa, a zaraz wykopiemy ich kilkanaście! Zachwycamy się zapachem kwiatów, śpiewem ptaków, widokiem na leśną polanę. Obok Psiego Patrolu, wałkujemy całą ofertę filmów przyrodniczych na Netflix. Gutek ogląda je z otwartą buzią. My z resztą też.

2. Buduję poczucie przynależności do natury

Pokazuję, jak zależymy od natury, jak możemy korzystać z jej dóbr, ale też ustawiam nas, ludzi, jako element czegoś bardzo złożonego – ekosystemu, a dalej kosmosu. Daję się wybrudzić, otaczam nas naturą. Pokazuję, jak powstał świat i my ludzie. Gucio tak pięknie wczoraj zapytał:

Mamo, czy Kosmos jest tatą, jeśli natura jest matką?

Mam poczucie, że to osadzenie w czymś większym daje mu poczucie przynależności do świata i buduje szacunek. Jak można niszczyć coś, czego jesteśmy częścią? Coś, co sprawiło, że istniejemy?

3. Buduję zrozumienie praw natury

Nie jemy mięsa i dosyć klarownie wyjaśniam Guciowi dlaczego. Jednocześnie pozwalam obejrzeć film, w którym lew poluje i dopada zwierzynę. A lektor w dalszej części opowiada o tym, jak ingerencja człowieka w przyrodę ogranicza zasoby wody i terenów bytowania gatunków. Rozmawiamy o tym. Powstrzymuję też, gdy Gucio chce ratować z pajęczyny muchę i opowiadam o zależnościach, o łańcuchu pokarmowym i o harmonii. O tym, że każda ingerencja ma swój efekt.

4. Buduję poczucie wpływu na stan środowiska naturalnego

To najtrudniejsze zadanie. Pozytywne działania, jak wspólne sprzątanie lasu ze śmieci czy oszczędzanie wody są proste. Rozmawiamy dlaczego to robimy i cieszymy się tym, że możemy dla przyrody zrobić coś dobrego. Trudniej jest znaleźć zrozumienie, gdy w grę wchodzą zabawki, wyrzucanie jedzenia i wszystko to, co wiąże się z wyrzeczeniem ze strony Gutka. Wtedy pytam czy wie, co się stanie z kolejnym samochodem, gdy się nim znudzi, gdzie podziały się poprzednie i czy mimo wszystko decyduje się na kolejną zabawę podsuwając jednocześnie pomysł na alternatywne i bardziej przyjazne środowisku rozwiązania. Zależy mi tu na stworzeniu lekkości tematu, bez presji i straszenia. Koncentruję się na tym, co moje dziecko może zrobić dla przyrody dobrego.

Buduję też w nich wyrozumiałość na błędy innych. Gdy Gucio widząc leżący w lesie śmieć mówi, że zostawili go jacyś źli ludzie, tłumaczę, że oni nie są źli, tylko nieświadomi, że nikt ich nie nauczył troski o naturę, ale możemy zrobić to my dając dobry przykład. I Gucio uczy innych. Nawet mnie. Gdy ostatnio zobaczył, że kupiłam sok z kiszonych buraków w plastikowej butelce, usłyszałam: „Oj, mamo, to nie było w szkle?”.

5. Buduję kreatywność, poczucie własnej wartości

Buduję w dzieciakach zachwyt małymi rzeczami, daję się ubrudzić błotem, walczyć kijem, budować polową kuchnię i gotować zupę z chwastów. Jednocześnie chciałabym, aby wyrosły na przekonane o własnej wartości istoty. Tak, aby nie potrzebowały do budowania swojej pozycji w grupie najpierw nowości zabawkowych, a potem ciuchów, gadżetów, samochodów. Staram się osadzić ich środek ciężkości na wartościach, relacjach, przeżyciach, nie rzeczach. Nie wiem jeszcze jak mi się to udaje, ale staram się wkładać w to wiele serducha ;).

6. Uczę przez zabawę

Dużo o przyrodzie czytamy, oglądamy, ale przede wszystkim bawimy się. Specjalnie z myślą o moich dzieciach stworzyłam planszówkę, którą Gucio uwielbia, a Różka mam nadzieję będzie :). To okazja do odkrywania ciekawostek o przyrodzie, wypracowywania własnych sposobów na ratowanie jej i wyjaśnianie sobie, dlaczego w ogóle chcemy to robić. Link do planszówki najdziecie TUTAJ.

Uściski dla Was i dla najmłodszego pokolenia. Oby było wrażliwsze i mądrzejsze od nas. A ma szansę takie być, dzięki nam :*

Artykuł Jak wprowadzać dziecko w świat ekologii i zmian środowiska naturalnego pochodzi z serwisu Who will save the planet.

Kiedyś najbardziej cieszyłam się z wyszukanych i kosztownych prezentów. Dziś większość prezentów, o których marzę można „kupić” jedynie za najdroższą walutę świata – czas. Nie ma jednak rzeczy niemożliwych. Poniżej znajdziecie mój idealny Dzień Matki, a razem z nim super prosty planer do przygotowania idealnego Dnia Matki dla Was samych lub Waszych mam. Możecie go pobrać na dole strony.

Ile wydajemy na prezenty z okazji Dnia Matki

W sieci znalazłam informację, że na prezent z okazji Dnia Matki średnio w Polsce wydajemy 67 zł (informacja z 2018 roku). A pierwszą „5” prezentów stanowią od miejsca 1.: kosmetyki, wyposażenie domu, suplementy diety, drobne AGD oraz ubrania i akcesoria. Badanie nie uwzględniło cennych prezentów od małych dzieci, jak na przykład laurki :). Domyślam się, że wśród tych prezentowych hitów raczej nie królują te w duchu przynajmniej less waste, więc wpadałam na rozwiązanie.

Wykorzystaj Planer Idealnego Dnia Matki, to super alternatywa w duchu less waste

Planer możesz wykorzystać, jako delikatną sugestię dla swoich dzieci lub podarować w prezencie swojej mamie. Dzięki Planerowi Idealnego Dnia Matki:

• dowiesz się, o czym marzy Twoja mama,
• dostaniesz okazję zorganizowania jej idealnego dnia,
• z dużym prawdopodobieństwem będzie to dzień w duchu less waste, jak znam mamy, poproszą o „czas”

Uwaga! Może okazać się, że mamy poproszą o cały dzień z wnukami :D. To oczywiście byłaby super opcja dla nas, ale pogadajcie wtedy z nimi czy może jednak chciałyby urozmaicić chociaż trochę ten idealny dla nich dzień ;).

Mój idealny Dzień Matki

Artykuł Zaplanuj idealny Dzień Matki (w duchu less waste) pochodzi z serwisu Who will save the planet.

Tyle, że postanowienie dotyczące less waste i ogólnych działań, którymi dorzucę swoją cegiełkę do zmniejszenia tempa zmian klimatycznych są znacznie poważniejszą sprawą niż te opisane powyżej. W końcu dotyczy świata, w jakim będą żyły moje dzieciaki. Dlatego podeszłam do sprawy profesjonalnie. Postanowiłam spotkać się z zawodowcem, który pomoże mi wdrożyć tak zmiany, aby były na stałe.

Zero waste wg trenera mentalnego

Agnieszka, szukałam osoby, która pomoże skutecznie wprowadzić zmiany w życie mojej rodziny. Szukamy swojej drogi do less waste i jak na razie jest to kręta ścieżka. Jak myślisz, dlaczego polecono mi właśnie Ciebie? Jak chciałabyś się przedstawić?

Agnieszka: Jestem na etapie mocnej zmiany, zarówno na polu prywatnym, jak i zawodowym, i bardzo dobrze się w niej czuję. Jestem świadoma siebie i tego, co dzieje się na świecie w temacie zmian klimatycznych i zanieczyszczenia Ziemi. Dlatego w mojej rodzinie zasady zero waste stosujemy na co dzień. Myślę, że polecenie mnie właśnie stąd. A kim jestem? Bardzo lubię się aktywizować w różny sposób, ostatnie 17 lat spędziłam w korporacji. Zajmowałam się między innymi marketingiem i działem badań i rozwoju, jest mi więc bliskie wprowadzanie rzeczy w środowisko. No i jestem trenerem mentalnym po Akademii Trenerów Jakuba Bączka. Pomagam osiągać cele.

Ja: Idealnie. To słucham, powiedz, co zrobić, aby nie utracić motywacji, chęci działania i wytrwać w postanowieniu. Wiesz, teraz mam dużo energii, kręci mnie odkrywanie nowego, ratowania świata w granicach swoich możliwości, ale boję się, że ta przygoda skończy się jak noworoczne postanowienie…

Zwizualizuj swój cel – zobacz to, do czego dążysz lub to, czego chcesz uniknąć.

Agnieszka: Może powiem Ci, co mnie nakręca. Wizualizacja (o wizualizacji więcej możecie przeczytać tu). Pewnego dnia po prostu przeraziła mnie wizja świata, w jakim mogą żyć moje dzieci. Po rozmowie z rodziną, zdecydowaliśmy, że chcemy żyć inaczej. Nie jestem freakiem ekologicznym, nie obudziłam się jednego dnia „zielona”. Zaczęłam wprowadzać nowe rzeczy stopniowo, obserwowałam czy i jak sprawia mi i rodzinie to przyjemność, jak staje się to dla nas naturalne. Po prostu rozszerzaliśmy nasze działania. Najpierw przestaliśmy pić wodę w plastikowych butelkach, później stwierdziliśmy, że nie kupujemy już większej ilości ubrań. Wystarczy nam to, co mamy, nie zaśmiecamy środowiska dodatkowymi rzeczami. Bardzo rozważnie podchodzimy do zakupów. 10 razy zastanowimy się, co rzeczywiście jest nam potrzebne a co nie. Dodatkową nagrodą są oszczędności, które możemy przekazać na inny wspólny cel. Gdy zobaczyliśmy, że poszły nam dwa pierwsze małe punkciki, to mogą pójść kolejne. Metoda małych kroków Kaizen’a, czyli japońska metoda doskonalenia się przez systematyczne wprowadzenie małych zmian czyni cuda.

Zero waste i metoda małych kroków. Ciesz się małymi sukcesami.

Ja: I zamiast stresu, daje radość z kolejnych kroków. Gdy chciałam zrobić w życiu rewolucję, kończyło się na „noworocznym postanowieniu”. Chwilowym zapale, który szybko gasł. Gdy coś narastało, działo się etapami, wynikało z głębokiego zrozumienia danego zagadnienia, było trwalsze. Tak jak Ty zaczęłam od rezygnacji z kupowania wody butelkowanej, potem zakupy do własnych siatek i pojemników.

Jeżeli stawiasz sobie bardzo ambitny cel i go nie osiągniesz, to po prostu bardzo ciężko będzie wrócić do jego realizacji. Jeśli jednak robisz to małymi krokami, to możesz też nagradzać się częściej, co motywuje. Cieszmy się z małych sukcesów.

Agnieszka: To działa szczególnie w temacie zero waste i działań na rzecz zminimalizowania negatywnych efektów zmian klimatycznych, bo jest dosyć świeży temat jeśli chodzi o znajomość materiału, metod działania. Cały czas się uczymy ekologicznych zachowań. Poza tym jeżeli stawiasz sobie bardzo ambitny cel i go nie osiągniesz, to po prostu bardzo ciężko będzie wrócić do jego realizacji. Jeśli jednak robisz to małymi krokami, to możesz też nagradzać się częściej, co motywuje. Cieszmy się z małych sukcesów. Jako rodzina rozmawiamy o tym, co możemy zrobić. Jeśli nam się to udaje, idziemy dalej, szukamy kolejnych obszarów i odnosimy kolejne małe sukcesy. Dodatkowo jest to łatwiejsze, gdy działamy właśnie w grupie przyjaciół czy rodzinnie, włączamy w to dzieci, które nie zrozumieją działania w trybie rewolucja, potrzebują zrozumieć zmianę. Potrzebna jest adaptacja. Tak, aby wprowadzana zmiana cieszyła, nie stresowała.

Ja: A jak radzić sobie z komentarzami poddającymi pod wątpliwość sens naszych małych zmian w kontekście tak złożonego problemu? Krytyka potrafi podciąć skrzydła.

Agnieszka: To częste sytuacje, na które trzeba być gotowym. Spotykam się z nim i ja. Przyjmuję je ze zrozumieniem, staram się uważnie usłuchać drugiej osoby. Próbuję z nią porozmawiać, jeśli to możliwe. A jeśli nie, koncentruję się na postawionym celu, czyli wizji lepszego świata dla mojego dziecka. Bo przecież to jest moim celem nadrzędnym, a nie zaspokojenie wątpliwości kogoś dla mnie obcego. Czasami jest też tak, że te osoby wracają, i pytają po jakimś czasie „No dobrze, ja Ci tak mocno odpisałem na tego posta, ale co Ty właściwie robisz?”. Czasami sposób komunikacji jest pewną obroną siebie, tego, że ja nic nie robię. Łatwiejszy jest atak na kogoś, żeby uzasadnić brak swojego działania. Wybieramy niewygodne dla nas informacje, negujemy je. To mechanizm obronny, który warto nauczyć się rozpoznawać.

Ja: Mówisz, żeby przyjmować krytykę jako potencjalną szansę na to, aby przeciągnąć taką osobę na swoją stronę.

Krytykę przyjmij jako wyraz zainteresowania tematem. Miej w głowie zawsze jasny cel swojego działania.

Agnieszka: Tak, myślę, że jeśli ktoś się wyraził, nawet w sposób krytyczny, to ten temat w jakiś sposób go interesuje. I tak de facto negatywne podejście może być pierwszym krokiem do pozytywnej zmiany.

JA: To wydaje się łatwą reakcją, gdy taki komentarz trafia na nasz dobry dzień. Ale gdy trafi akurat w zły momement, na nasze zmęczenie czy zdenerwowanie z zupełnie innego powodu? Co zrobić wtedy, aby energia nie siadła?

Agnieszka: Znowu wracamy do celu. Po co ja to robię? Czy po to, żeby usłyszeć z zewnątrz pochwały czy dla Planety, dzieci, dla których chciałabyś dostępu do czystej wody, do lasu, czystego powietrza. Nie robię tego, żeby dostać pozytywny komentarz.

JA: Kluczowe w takim razie wydaje się dobre postawienie celu. Jak to zrobić, aby się z nim zintegrować?

Agnieszka: Działają różne rzeczy. Przede wszystkim nasz mózg działa bardzo obrazami. Gdy stawiasz cele, możesz sobie brutalnie ten świat zarzucony odpadami wyobrazić. Z kolei w kontrze wizualizować sobie to, o co walczysz. Czystą planetę, o stabilnym klimacie. Dzieci cieszące się przyrodą. Druga sprawa, spisanie celu, który już zwizualizowałaś. Podświadomie nas to zmobilizuje. Trzecia rzecz, to po prostu deklarować się, w rodzinie, w grupie przyjaciół. Jeżeli deklarujesz się, jak na przykład Ty na blogu, czyli ujawniasz cel i swoją motywację przed innymi, ma to dodatkową siłę. Świadkowie mogą Cię motywować, weryfikować, sprawdzać. Możesz też przygotować mapę dojścia do celu, spisać kroki, które doprowadzą Cię do niego.

Powiedz o swoim działaniu głośno i zaproś znajomych do wspólnego odkrywania zero waste. Razem łatwiej się motywować.

JA: A krytyk wewnętrzny? Teoretycznie nasze spotkanie mogłabym zacząć już z wyrzutem sumienia. Mamy rozmawiać o ochronie środowiska, a ja przyjechałam samochodem, zamiast komunikacją miejską. Oczywiście mam swoje racjonalne wytłumaczenie, ale widzisz, potencjał do samokrytyki jest duży. Co zrobić żeby się nie karcić.

Agnieszka: To, co udało mi się wywalczyć i jest dużym ułatwieniem przy wprowadzaniu każdych zmian, to odłożenie perfekcjonizm na bok. Nawet jeżeli widzimy jakieś niedoskonałości, warto przyjrzeć się nim, zaakceptować fakt, że dziś jestem na takim etapie, zastanowić się, co mogę zrobić, aby przejść do kolejnego. Zamiast samobiczowania, zastanawiamy się nad rozwiązaniem. Nie jesteśmy w stanie obudzić się krystalicznymi ekologami, mamy zobowiązania, żyjemy w sieci relacji. Wprowadzanie ekologicznie właściwych zachowań może wymagać, niestety, czasu. Angażujmy się, ale nie karćmy się i innych naokoło, bo to nie przyniesie efektu. Może natomiast zablokować.

Akceptuj swoje niedoskonałości. To pozwoli lepiej je zrozumieć i wypracować rozwiązania na przyszłość.

JA: A co ze schematami myślowymi, które zostały dawno temu mi wdrukowane? Ostatnio, będąc już głęboko głową i w temacie zmian klimatycznych, i zero waste, kupiłam wielgachny gumowy basen, który naprawdę nie był nam potrzebny. Zorientowałam się, gdy mąż widząc napompowany „park wodny” zapytał, a co z Twoim „zero waste? To było faktycznie działanie w zaćmieniu.

Agnieszka: Podziałałaś nawykowo. To, czego musimy nauczyć nasz mózg, a nie jest to łatwe, to zmiana nawyku. Mając pewne stereotypy, żyjąc w społeczeństwie konsumpcyjnym, będzie trudno rezygnować. Żeby zastąpić stary nawyk nowym, trzeba włożyć dużo pracy. Ale jeżeli złapaliście się już na tym, że działacie w niektórych obszarach nawykowo, to jesteście na dobrej drodze. Warto teraz zastanowić się nad tym, dlaczego akurat w tej sytuacji tak zadziałaś. Być może wartość, jaką jest sprawienie dziecku przyjemności była nadrzędną wobec wszystkiego innego w tamtej chwili. Zastanów się jak zachować się w podobnej sytuacji zakupowej, aby nie wygrał znowu stary nawyk.

Zmiana starego nawyku wymaga wiele pracy. Otocz się informacjami nt zero waste czy zmian klimatycznych. One pomogą Ci zanurzyć się w temacie i utrzymać pamięć o celu.

Ja: Tu pojawia się mindfulness, czyli w moim rozumieniu, złapanie oddechu między myślą i działaniem. Co jednak z naszą chęcią do gromadzenia? Jako społeczeństwo, mam wrażenie, jeszcze się nie najedliśmy. Szczególnie starsze pokolenia mają w głowie czasy komunizmu, gdzie nic nie było na półkach. Czy, żeby wyjść ze ścieżki konsumpcjonizmu, nie trzeba najpierw najeść się naprawdę do syta?

Agnieszka: Tak, dodatkowo kupowanie jest prostym sposobem na sprawianie sobie przyjemności. Nagradzamy się zakupami. Ta zmiana nie jest łatwym zadaniem. Przeanalizowanie tego, co mi dają zakupy, jaką potrzebę zabezpieczają i czy na pewno są najlepszym rozwiązaniem jest drogą. Poszukanie też innych przyjemności może być ułatwieniem. Dodatkowo, niejako zanurzenie się w temacie może być pomocne. Im więcej rozmawiamy, czytamy, oglądamy o temacie, którego dotyczy zmiana nawyku, i im więcej próbujemy podejmować zmian, tym łatwiej jest nam walczyć ze starym zachowaniem.

Ja: Pocieszający jest mem, który widziałam chwilę temu „Nie potrzebujemy 9 miliardów perfekcyjnych zero wastowców, potrzebujemy 9 miliardów starających się tak żyć”.

Bądźmy dla siebie dobrzy. W końcu wprowadzamy zmiany, aby było nam lepiej :).

Agnieszka: Pamiętajmy też, że wprowadzamy zmiany w swoje życie, żeby było lepiej nam, ludziom. Dlatego bądźmy po prostu dobrzy dla siebie.

Dziękuję, Agnieszka, za rozmowę.

Więcej informacji o Agnieszce znajdziecie na jej stronie www.agnieszkamazur.pl

Artykuł Zero waste – jak wytrwać w zmianie pochodzi z serwisu Who will save the planet.

Mydło w kostce jest super, bo:

• nie produkuję śmieci w postaci plastikowych opakowań (szukam tych, w papierowym opakowaniu lub na wagę)
• jest trochę taniej (porównując produkt tego samego producenta dostępny w kostce i w płynie)
• lubię to, jak wygląda mydło w kostce, jego prostota ma w sobie coś szlachetnego, szczególnie te z Aleppo
• ma dobry skład (chociaż kostka nie jest jego gwarancją, teraz używam mydła z Aleppo, które jest w 100% z oliwy z oliwek, ale szukam czegoś produkowanego bliżej o równie fajnym składzie)
• jest super wygodne w użyciu jako mydło do golenia, od dawna nie używam do tego pianek czy żeli
• używa go cała rodzina, również roczna Róża i pięcioletni Gucio (nie potrzebujemy żadnego dodatkowego kremu ochronnego do pupy)
• oszczędzam na kupowaniu właśnie preparatów do depilacji
• pachnie czystością, naturalną i nie konkuruje z moimi perfumami
• nie kusi pompką moich dzieci

Mydło w kostce jest mniej super, bo:

• gdy zapomnę wylewać nadmiaru wody z mydelniczki, mydło potrafi się trochę „rozciapciać”, wtedy trzeba je osuszyć
• moje dzieci uwielbiają się nim bawić, drapać je, namaczać i „rozciapciać”, co często kończy żywot mydła
• te o faktycznie dobrym składzie są droższe, ale wiem za co płacę
• mam wątpliwości co do ich zastosowania w miejscach publicznych ze względu na higienę, w domu zawsze obmywamy mydło, które bez tego potrafi mieć ślady zmywanego brudu, na przykład po myciu dłoni przez Gucia, który właśnie wrócił z piaskownicy (a co Wy o tym myślicie?)

A co Wy myślicie o mydle w kostce? Macie swoje ulubione?

Ps. Jak Twoje zero waste’owe zmiany? Chcesz wiedzieć jak w nich wytrwać? Zajrzyj tu.

Artykuł Mydło w kostce – prosta zmiana zero waste pochodzi z serwisu Who will save the planet.

Niezależnie od tego, czy homo sapiens ponoszą winę, czy nie, pozostaje faktem, że skoro tylko przybywali w jakiejś miejsce, wymierała ludność tubylcza.

Zatrzymało mnie to zdanie. Akurat jechaliśmy z Warmii do Warszawy, odłożyłam książkę na kolana i długo patrzyłam na horyzont. Wiesz, że jeszcze kilkanaście tysięcy lat temu ziemię zamieszkiwało kilka gatunków człowieka jednocześnie? Nigdy wcześniej o tym nie myślałam, a teraz, w kontekście zmian klimatycznych, te zdanie wydało mi się uderzające. Czy w czasach globalizacji jesteśmy ostatnią ludnością tubylczą? Galopujące zmiany klimatyczne, które sobie zafundowaliśmy, wydają się bardzo prawdopodobnym rozwiązaniem zagadki dotyczącej końca naszej cywilizacji. Jak wynika z raportu przygotowanego na zlecenie ONZ, szóste wymieranie gatunków trwa. Tak mówi o tym dr Kate Brauman z Uniwersytetu Minnesoty, jedna z autorek obszernego 1800-stronicowego dokumentu (za Newsweek).

Udokumentowaliśmy naprawdę bezprecedensowe zanikanie bioróżnorodności natury. Jeśli chodzi o szybkość zanikania i skalę zagrożenia, jest to coś zupełnie innego niż wszystko, co do tej pory widzieliśmy w historii ludzkości.

Przyjazną czytelnikowi wersję raportu znajdziesz tutaj.

Ze słabego gatunku, który przez większość swojej historii walczył o przetrwanie i zajmował środkowe miejsce w łańcuchu pokarmowym, wspięliśmy się aż na sam jego szczyt. Stało się tak prawdopodobnie przez przypadkowe (!), a może boskie, mutacje genetyczne, które na tyle zmieniły nasz mózg, że w zaskakującym, jak na wiek świata, tempie, nauczyliśmy się nowych sposobów myślenia i komunikacji. Nasz spektakularny przeskok w łańcuchu pokarmowym aż na sam szczyt ma swoje ważne konsekwencje. W przeciwieństwie do innych zwierząt, które na najwyższe ogniwo wspinały się miliony lat, nie mieliśmy czasu przystosować się do nowej roli. Harari pisze:

Wiele historycznych katastrof, od morderczych wojen po gwałt zadawany przez człowieka ekosystemowi, było skutkiem tego nazbyt szybkiego skoku.

Zdaje się, że jesteśmy niedojrzali na poziomie emocji i ciała. To dziecko, gdy dostanie wór cukierków, zjada je wszystkie łapczywie. Nie myśli o tym, co będzie potem. Który inny gatunek marnotrawi zasoby naturalne tak, jak my? Znasz bajkę o złotej rybce? Jest tam baba, która chce więcej i więcej. Dostaje wszystko, o co poprosi, ale to cały czas za mało. Aż w końcu rybka wraca babę do punktu wyjścia, przed drewnianą chałupę z rozbitym korytem. Ze szczytu hierarchii znowu na sam dół.

Taką złotą rybką dla całej ludzkości jest natura. Możemy bezmyślnie brać od niej więcej i więcej lub udowodnić, że zasługujemy na ten niespodziewany awans na szczyt łańcucha pokarmowego.
Jak to zrobić? Działaj. Tu zobacz jak możesz to robić.

Artykuł Teoria o tym, dlaczego niszczymy Planetę pochodzi z serwisu Who will save the planet.

Zrobiłam mały audyt tego, co mam w kuchni. Większość sprzętów nie ma więcej niż kilka lat, czasami kilka miesięcy. Oczywiście mogłabym tłumaczyć to faktem, że prowadzę dom od ok 10 lat, ale to nie usprawiedliwia przecież już kolejnego pokolenia patelni, pojemników, noży, ze sprzętami małego AGD na czele.

Trzeba to zmienić. Decyzja podjęta. Będę:

• Kupować rzeczy trwałe, z jakościowych materiałów
• Dbać o nie

Z pomocą nadciąga też Unia Europejska. Jak podaje portalkomunalny.pl, w kwietniu 2021 roku mają wejść w życie przepisy, które wydłużą trwałość takich produktów gospodarstwa domowego jak oświetlenie, monitory, pralki, zmywarki i lodówki. Byłoby wspaniale. Czekam na to prawo, a póki co, w związku z tym, że moja teflonowa patelnia po kilku tygodniach jest już cała porysowana i z nadtopioną rączką, zaopatrzyłam się w patelnię ze stali nierdzewnej.

Plusy:

• Jest piękna, wygląda szlachetnie
• Nie muszę uważać na zarysowanie powłoki
• Czuję inny smak jedzenia, lepszy (być może przez dodatkowy tłuszcz)
• Nie ma brzydkiego zapachu (czułam go, szczególnie przy smażeniu na tanich patelniach teflonowych)
• Jest na zawsze
• Jest „tańsza”, bo nawet jeśli zapłaciłam za nią kilkadziesiąt złoty więcej, zwróci się po kilku miesiącach, przynajmniej w moim domu

Minusy:

• Trudno się ją myje, chociaż znalazłam swój sposób (czytaj poniżej akapit „Magiczny piasek”)
• Wymaga dodania większej ilości tłuszczu, inaczej potrawa się przypala

Staram się nie ulec zero waste’owej gadżetomanii i wykorzystywać maksymalnie to, co już mam, ale ten zakup uważam zdecydowanie za udany. A jaki jest Twój ulubiony przedmiot „na zawsze”?

Magiczny piasek

Pisałam, że patelnię ze stali nierdzewnej trudniej się myje, szczególnie, jeśli przyzwyczailiśmy się do smażenia na niewielkiej ilości tłuszczu. Wtedy, jeśli zapomnimy o mieszaniu, łatwo ją przypalić. W takich wypadkach do walki z przeciwnikiem stosuję „cif” w wersji eko, czyli drobny piasek, który wspaniale czyści przypalone powierzchnie garnków i patelni. Nie trzeba nic robić, tylko trzeć nim powierzchnię. Alternatywą dla piasku może być sól czy fusy od kawy. O te drugie zapytajcie w zaprzyjaźnionej kawiarni.

Artykuł Rzeczy, które trwają pochodzi z serwisu Who will save the planet.