greenwashing - Who will save the planet

Treść dyrektywy greenwashingowej przegłosowana przez Parlament Europejski

Marta Opałka — Wed, 03 Apr 2024 11:25:39 +0000

Jesteśmy o kolejny krok bliżej wprowadzenia do unijnego porządku prawnego dyrektywy “Green Claims”, regulującej używanie przez firmy twierdzeń dotyczących ich wpływu na planetę i mającą przeciwdziałać greenwashingowi. Zatwierdzona w pierwszym czytaniu podczas marcowej sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego, ma przed sobą jeszcze kilka ważnych kroków zanim stanie się prawem.

Dyrektywa antygreenwashingowa coraz bliżej

12 marca na posiedzeniu plenarnym Parlament UE przyjął w pierwszym czytaniu stanowisko wobec projektu zmian do pierwotnej wersji dyrektywy Green Claims. Treść została zatwierdzona 467 głosami za, wobec 65 przeciw i 74 wstrzymujących się. To jednak nie koniec ścieżki legislacyjnej. Zanim dyrektywa stanie się prawem, przejdzie pierwsze czytanie w Radzie Unii Europejskiej i zostanie tam poddana pod głosowanie. Stanowiska Parlamentu i Rady będą następnie stanowić punkt wyjścia dla negocjacji podczas trilogu. Dalszym procedowaniem aktu zajmie się już nowy skład Parlamentu, wyłoniony po tegorocznych wyborach 6-9 czerwca.

Po zatwierdzeniu ostatecznej treści, dyrektywa zostanie opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Państwa członkowskie będą miały 24 miesiące na transponowanie dokumentu do swojego porządku prawnego.

Zielone oświadczenia pod lupą

Zgodnie z przyjętym przez Parlament tekstem dyrektywy, określenia dotyczące ekologiczności mają być oceniane przez akredytowanych weryfikatorów w terminie 30 dni. O przewidywanym terminie weryfikacji przedsiębiorca byłby informowany w momencie składania wniosku do weryfikatora. Aby przyspieszyć procedowanie, firmy mogłyby korzystać z uproszczonej procedury, jeśli stosują metodologię uznaną przez UE lub przestrzegają ustalonych zasad kategorii śladu środowiskowego produktu (PEFCR). Komisja Europejska byłaby odpowiedzialna za przygotowanie bazy norm i metodologii kwalifikujących się do uproszczonej weryfikacji.

Mikroprzedsiębiorstwa, zatrudniające mniej niż 10 pracowników i osiągające roczne obroty poniżej 2 milionów euro, nie podlegałyby dyrektywie, chyba że zażądają one dokonania weryfikacji w celu otrzymania certyfikatu zgodności. Natomiast dla małych podmiotów przepisy zaczęłyby obowiązywać z opóźnieniem 42 miesięcy od daty wejścia w życie dyrektywy.

W obecnym brzmieniu dyrektywa przewiduje, że naruszenie przepisów ma skutkować naliczeniem kar, takich jak konfiskata przychodu z transakcji, których dotyczy dane naruszenie, lub konieczność zapłaty 4 lub więcej procent rocznego obrotu przedsiębiorstwa oraz wykluczeniem z udziału w zamówieniach publicznych i odcięciem od finansowania publicznego na okres do 12 miesięcy. Organy krajowe będą odpowiedzialne za regularne kontrolowanie ekologicznych twierdzeń, publikowanie wyników przeprowadzonych kontroli i karanie za wprowadzanie konsumentów w błąd.

Regulacje obejmą także kompensację emisji CO2

Posłowie zgodzili się również co do formułowania przez firmy deklaracji dotyczących kompensacji emisji dwutlenku węgla za pomocą środków takich jak energia z odnawialnych źródeł czy sadzenie drzew, które pochłaniają dwutlenek węgla. Zgodnie z nimi przedsiębiorstwa mogłyby wspominać o programach kompensacyjnych tylko wtedy, gdy już znacznie zmniejszyły swoje emisje i wykorzystują owe programy tylko w odniesieniu do emisji rezydualnych. Bezwzględnie zakazane byłoby używanie określeń takich jak “neutralny klimatycznie”, “certyfikowany jako neutralny pod względem emisji CO2”, “ograniczony ślad węglowy” itp.

Greenwashing - nadchodzą zmiany

Wart odnotowania jest fakt, że w oczekiwaniu na wejście w życie dyrektywy Green Claims i jej siostrzanego aktu Directive on Empowering Consumers for the Green Transition (ECG), w Polsce zaostrzają się kontrole w obszarze greenwashingu. Szerzej omawiamy ten temat w >>tym artykule <<. ECG jest dalej na ścieżce legislacyjnej – opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE oczekuje już na wejście w życie.

Obie dyrektywy mają na celu ułatwienie zielonej transformacji i ochronę konsumentów. ECG koncentruje się na wzmocnieniu praw konsumentów i zapewnieniu im dokładnych informacji umożliwiających dokonywanie zrównoważonych wyborów, zachęcaniu do przejrzystości i zapobieganiu „greenwashingowi”. Ma ona na celu wzmocnienie istniejących już ram prawnych, aby zapewnić, że konsumenci nie będą wprowadzani w błąd przez fałszywe lub mylące oświadczenia środowiskowe. Dyrektywa Green Claims z kolei skoncentruje się w szczególności na udowodnieniu i zapewnieniu przejrzystości oświadczeń środowiskowych składanych przez przedsiębiorstwa na temat ich produktów lub usług. Ustanawia bardziej rygorystyczny proces weryfikacji tych twierdzeń w celu ochrony konsumentów przed dezinformacją i wspierania uczciwej konkurencji między przedsiębiorstwami.

Greenwashing - szkolenia i polityki

Jeśli potrzebujesz wsparcia, by uchronić się przed greenwashingiem, spójrz, co możemy dla Ciebie zrobić:

poprowadzimy warsztat, szkolenie nt. greenwashingu,
przeanalizujemy sposób komunikacji Twojej firmy i wskażemy potencjalne zagrożenia,
wypracujemy standardy zielonej komunikacji dopasowane do Twojego biznesu.

Napisz do nas: kontakt@whowillsavetheplanet.pl

Skontaktuj się z nami

Pomożemy Ci w procesie zmiany w stronę zrównoważonego rozwoju. Od dynamicznych wystąpień motywacyjno-edukacyjnych, przez projekty edukacyjne, po wsparcie z zakresu zarządzania strategicznego i efektywnej komunikacji bez greenwashingu.

Artykuł Treść dyrektywy greenwashingowej przegłosowana przez Parlament Europejski pochodzi z serwisu Who will save the planet.

Greenwashing – “przyjazny dla planety” i inne hasła, za które można dostać karę

Joanna — Wed, 06 Dec 2023 13:07:52 +0000

Unia Europejska reaguje na greenwashing i wprowadza nowe rozporządzenia i dyrektywy, a także poprawki do tych już zaimplementowanych w poszczególnych krajach tak, aby firmy wiedziały, jak prawidłowo komunikować swoje “green claims”, czyli twierdzenia o wpływie na planetę. Tymczasem Polska już ma przepisy, które umożliwiają skuteczne ściganie za greenwashing, a UOKiK prowadzi postępowania wyjaśniające w takich kwestiach. Przeczytaj ten artykuł, nim użyjesz fraz w rodzaju “neutralny klimatycznie” albo “przyjazny dla planety.”

“Green Claims” ma zwalczać greenwashing

Unia dba o konsumentów, ale i uczciwe biznesy, które zamiast uprawiać “ekościemę” wdrażają prawdziwe zmiany z intencją minimalizowania negatywnego wpływu na planetę. Jeśli dziś kupujemy produkty opatrzone hasłem “neutralny klimatycznie”, w większości przypadków nie wiemy, co się za tym kryje – jednak na horyzoncie jest dyrektywa w sprawie uzasadniania wyraźnych twierdzeń dotyczących ekologiczności i informowania o nich (zwana w skrócie Green Claims directive). Dzięki niej zaczniemy być jeszcze lepiej chronieni przed fałszywymi hasłami reklamowymi czy naciąganymi informacjami zawartymi na opakowaniach produktów, stronach internetowych marek czy… w raportach ESG firm.

Konsumenci już zaczynają być chronieni przed greenwashingiem

Nim jednak wejdzie w życie nadal procedowana na komisjach dyrektywa Green Claims czy też siostrzane rozporządzenie ustanawiające unijne ramy certyfikacji usuwania dwutlenku węgla, warto wiedzieć, że regulacje prawne już się zaostrzają niezależnie od tych dwóch obszernych dokumentów. Obecnie przez Parlament Europejski przechodzą poprawki do dyrektyw chroniących konsumentów, takich jak choćby do tej. Dzięki nim Unia ma zamiar zakazać m.in. używania twierdzeń w rodzaju: “przyjazny dla środowiska”, “naturalny”, “neutralny klimatycznie”, “biodegradowalny” czy “eko”, jeśli nie towarzyszą im konkretne dowody. Zabronione też będzie np. posługiwanie się oznaczeniami zrównoważonego rozwoju, które nie są oparte na poświadczonych programach certyfikacyjnych czy tych prowadzonych przez instytucje państwowe.

Zaostrzenie kursu wobec nieuczciwych przedsiębiorców nie wzięło się znikąd. Jak pokazuje badanie Unii Europejskiej z 2020 r., 53% zbadanych twierdzeń o ekologiczności było ogólnikowych, mylących czy bezpodstawnych, a 40% – zupełnie nieuzasadnionych. Bardzo wiele z ok. 230 “zielonych” oznaczeń okazało się problematycznych, co zachwiało zaufanie konsumentów.

Greenwashing w Polsce

W polskim prawie do ścigania greenwashingu stosuje się już dziś przepisy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów. Co ciekawe, pozwalają one na karanie za te same twierdzenia, które piętnują rozporządzenia unijne. Za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów, Prezes UOKiK może ukarać przedsiębiorcę karą finansową w wysokości do 10% obrotu firmy w roku poprzedzającym nałożenie kary, a także karą w wysokości do 2 mln zł dla osób zarządzających. Ucierpieć może też wizerunek marki, bo nieraz wymagane jest publikowanie informacji o decyzji UOKiK-u na stronie internetowej ukaranej firmy; zresztą w mediach ten temat też może być szybko podchwycony.

Jeśli dotychczas podobne praktyki “przechodziły” niezauważone, tajemnicą poliszynela jest fakt, że UOKiK prowadzi postępowania wyjaśniające w podobnych sprawach i podchodzi bardzo restrykcyjnie do nieuzasadnionych twierdzeń dotyczących właśnie ekologiczności. Instytucje zajmujące się reklamą wprowadzają z kolei samoregulacje, które również walczą z greenwashingiem. “Klimat” wokół tej kwestii wyraźnie się więc zmienia i nadchodzące rozporządzenie “Green Claims”trafi na już nieźle przygotowany grunt.

Jak ustrzec się przed greenwashingiem?

Nie masz pewności, czy komunikacja Twojej firmy może wpędzić ją w kłopoty? Napisz do nas, ale najpierw zobacz, jak możemy Ci pomóc

poprowadzimy warsztat, szkolenie nt. greenwashingu,
przeanalizujemy sposób komunikacji Twojej firmy i wskażemy potencjalne zagrożenia,
wypracujemy standardy zielonej komunikacji dopasowane do Twojego biznesu.

Napisz do nas: kontakt@whowillsavetheplanet.pl

Skontaktuj się z nami

Pomożemy Ci w procesie zmiany w stronę zrównoważonego rozwoju. Od dynamicznych wystąpień motywacyjno-edukacyjnych, przez projekty edukacyjne, po wsparcie z zakresu zarządzania strategicznego i efektywnej komunikacji bez greenwashingu.

Artykuł Greenwashing – “przyjazny dla planety” i inne hasła, za które można dostać karę pochodzi z serwisu Who will save the planet.